Сақтандыру медицинасында не күтіп тұр?

           Келесі жылы денсаулық сақтау жүйесіне міндетті әлеуметтік  медициналық  сақтандыру жүйесін  енгізуге  байланысты   өзгерістер  күтілуде. Ол туралы  «Әлеуметтік  медициналық  сақтандыру  қоры»  КЕАҚ   Павлодар  облысы  бойынша   филиалының  директоры   Айдар  Ситқазинов  хабардар етті. 

           

Айдар Кенжетайұлы,    қаржыландыру  көлемі  қалай  өзгереді?

            Бүгінгі  таңда  тегін медициналық көмектің  кепілдендірілген көлемі (ТКМКК) шеңберінде барлық қазақстандықтар үшін  жылына шамамен                             1 трлн.теңге бөлінеді.  Павлодар облысында халыққа медициналық  көмек  көрсетудің жалпы  сомасы  38,9 млрд. теңгені  құрайды.  Бөлінген ақша  көлемі  негізінде медициналық көмектің  бүкіл  көлемін жаба  алмайды,  оның нәтижесінде  азаматтардың    «қалтасынан»    медициналық көмекке   шығыстар  ұлғаяды:  олардың  деңгейі   40%  жетеді   және   бұл көрсеткіш  Бүкіләлемдік   денсаулық сақтау  ұйымының  ұсынғанындай  болуы  мүмкін  20 % деңгейден   екі есе  жоғары.

            Қаражат  тапшылығының  себебі – технологиялар құнының  өсуіне,  өмір  сүру   жасының  ұлғаюына  орай  медициналық  қызметті  тұтынуына, медициналық  қызметті  белсенді  тұтынатын  екі топтың – қарт  адамдар мен  балалардың, сондай-ақ  созылмалы  инфекциялық емес  дерттердің   көптігіне  байланысты  шығынның өсуі.

Осының  бәрі міндетті  әлеуметтік  медициналық  сақтандыруды  енгізу үшін  негіз  болды. Жүйе тұрғындар үшін   толыққанды,  сапалы медициналық  қызмет көрсетудің  сапалы  көлемін қамтамасыз ететін денсаулық  сақтау  секторына  қосымша   қаражатты тартуға  мүмкіндік  береді.

Медициналық  сақтандыруды  енгізумен  медициналық қызмет  көрсетуді  қаржыландыру  шамамен 60 пайызға  өседі деп  болжаймыз. 2020 жылдың  басынан мемлекет  тегін медициналық көмектің  кепілдендірілген көлемінің  жүйесін   сол көлемде қаржыландыратын  болады. Бірақ,   бұл сомаға   сақтандыру  пакеті  бойынша   қызметіне  шамамен 600  млрд  теңге  қосылатын  болады.

 

Қосымша  ақша  қаражаты  қайда  жұмсалатын  болады?

- Бірінші кезекте,  әрине, бастапқы  медициналық-санитарлық  көмекті 

дамытуға (поликлиникада  жалпы  практика  дәрігерінің, терапевтің  немесе  педиатрдың)  дәрі-дәрмекпен  қамтамасыз етуге  жұмсалады. Поликлиника  деңгейінде  МӘМС пакеті  шеңберінде  көрсетілетін  қызметтерге  қаржыландыру  көлемінің  өсуі   40 пайыздан  50  пайызға  дейін  жетеді. 5 есе   консультативтік- диагностикалық  қызметтерге,  екі  жарым  есе -   сауықтыруға  және   сақтандырылған  азаматтар  үшін      қалпына  келтіру  емдеуіне  шығыстар  ұлғаяды.  25 пайызға    стационарлық және  стационарды  алмастыратын көмекті  қаржыландыру  өседі.   Медициналық кызметтер көрсетуге   тарифтерді  жоғарылату  жоспарлануда.

 

Тарифтер  қалай  және   қандай  есептен өзгереді?

Өткен жылдан  бері Қор  мен ҚР  Денсаулық сақтау   министрлігі    бірлесіп,  тарифтерді  жетілдіру  жұмысын  жүргізуде,   олардың  жоғарылауы  мен  аймақтар  бойынша  теңестірілуіне ұсыныстар енгізуде.

Жалпы  айтқанда,   тарифтердің  есеп  айырысу   әдісі   өзгереді. Өзгеру  негізі – 2021 жылдан  бастап   амортизацияға тарифтердегі  шығындардың  есебін  жүргізу. Тәсілдердің айырмашылығын   медициналық  қызметтердің   нарықтық  құны  мен  мемлекеттік тарификатура  құнын  салыстыру  кезінде  байқауға  болады.   Мысалға,  бауыр  УДИ кепілді  медициналық көмек шеңберінде 804  теңге  тұрады,   ал мемлекеттік   медициналық ұйымдарда  ақылы тариф  бойынша  орташа тариф  -2 230  теңге.

Негізгі ресурстарды шешуге жіберілетін ең үлкен міндет -    профилактикалық  қызметті  дамыту.  Бұл  поликлиникалар  мен  дәрігерлік амбулаторияларда   көрсетілетін  қызметтер.    Тарифтерді  жоғарылату бірінші  кезекте  осы  блоктарға  қатысты  болады.

Бұдан басқадай, Қор барлық аймақтарда   тұрғындарға сапалы қызмет  көрсету  мен  тең  қол  жеткізуді  қамтамасыз ету  үшін  тариятерді  теңестіру  жұмысын  жалғастыратын  болады.  Бұл да өте    күрделі  өзгеріс.

Мысалға, Павлодар  облысының қалалық  тұрғындары  үшін   бастапқы  медициналық-санитарлық  көмек  көрсетуге  (поликлинкада  қызмет көрсету)  бекітілген бір  адамға  тарифті  жоғарылатуға  дейін 725 теңгені  құрады,  ал қазіргі уақытта 851 теңгені  құрайды.  Ауылдық тұрғындар үшін тариф 1287  теңгені  құрайды,   тариф  жоғарылағанға  дейін  1161 теңгені   құрады.  Стационарлық  көмек  тарифі  100 187 теңгеден  111 307 теңгеге  дейін  өсті.

Жыл басынан  бері   тарифтерді  жоғарылату  жұмысын  екі  кезеңмен  жүргіздік,  бұл  бірінші  кезеңде медициналық ұйымдардың   ақысы  төмен    қызметкерлеріне,  екінші  кезеңде  медициналық ұйымдардың   барлық қызметкерлеріне жалақыны  жоғарылатуға байланысты  болып отыр.

Сондай-ақ,   тарифтерді  жоғарылату    пациенттердің «қалтасына»   қатысты  емес екенін  атап өтеміз, көрсетілген тарифтер медициналық қызметтер көрсетудің  өнім берушілерімен  медициналық  сақтандыру  қорының  өзара есеп  айырысуы  кезінде  қолданылады.   

 

Бұл  тұрғындарға  қалай  әсер етеді?

Қаржыландыру  көлемінің  өсуі    қызметтерді  көбірек  сатып алуға  ғана  ықпал етіп  қоймайды,  ол денсаулық сақтау  жүйесінде  одан әрі қайта  өзгеруді  жалғастыратын  болады:

-ақшаның  көбеюі - тарифтер  өсіміне тең болады;

-жоғары  тарифтер  медициналық  мемлекеттік  тапсырысты  орындауға  клиникаларды  көбірек  тартады,  бұған  қоса бизнесте  жаңа клиникаларды  ашуға   ынталандырады;

-клиникалар  көбірек  болған  сайын,   пациенттер үшін бәсекелестік  ұлғаяды;

- бәсекелестік  жоғары  болған  сайын     тұрғындар  үшін сапалы  қызметтер  көрсетудің   өсуі  жылдамырақ   болады.

 

3. МӘМС және ТМККК екі пакетті қалай  әкімшілендіреді (сақтандыру  және  базалық) ?

Процесстердің  бірқатар  бөлігі    міндетті   медициналық  сақтандыру  жүйесін  енгізуге  дайындық  кезінде   және  алғашқы  екі  жылдағы  Қор  жұмысы  бірыңғай    стратегиялық  сатып алушы  ретінде  мақұлданды.     Әрине,   кейбірі  жетілдірілетін  болады,   бірақ  та  екі  пакетке  кіретін  -төлем,  сатып алу  мен   қызметтерге  монитринг жасау   бірізді болады.

        Қандай да бір  қызметті қайда жатқызу түсінбестігі болмайды: проблема пакеттерді дәл бөлу және қызметтерді ағымдағы күннің көріністеріне сәйкес келтіру арқылы шешілген. Көріністері деп біз медициналық қызметтерді тұтынудың қазіргі трендтерін, медициналық технологияларды және медицинаның мүмкіндіктерін дамытуды айтамыз. Жаңа ережелер тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемін көрсету бойынша және міндетті медициналық сақтандыру жүйесінде де бизнес субъектілерінің қызметтердің өнім берушілері болуы мүддесі кезінде оларға қойылатын талаптарды жеңілдетеді.  

         Негізгі процестерді автоматтандыру, денсаулық сақтаудың барлық субъектілері үшін кедергілерді азайту, халыққа сапалы медициналық көмек көрсету қолжетімділігін арттыру үшін пациенттерге қызмет көрсету құқығын алатын медициналық ұйымдар тізбесін кеңейту есебінен өнім берушілерді таңдау рәсімдерінің айқындылығы артады.

 

 

5. Қор пациенттердің құқықтарын қалай қорғайды? Қандай өзгерістер болады?

        Қордың медициналық көмектің сапасы мен көлемін бақылау өкілеттіктері бар. Медициналық қызметтердің барлық өнім берушілері, мемлекеттік болсын немесе жеке меншік медициналық ұйым болсын, мониторингілеуге жатады. Бүгінгі таңда тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемі шеңберінде Павлодар облысы бойынша 63 медициналық ұйым медициналық қызметтер көрсетеді, олардың 30-ы жеке меншік болып табылады.

         Мониторингілеу автоматтандырылған жүйелерде және медициналық ұйымдарға барған кезде де жүргізіледі. Мониторингілеу қорытындысы бойынша өткен жылы Павлодар облысының тұрғындарына медициналық көмек көрсету кезіндегі бұзушылықтар үшін  Қор филиалымен                                         152,9 млн. теңге алынды, осы жылдың бірінші тоқсанында 31 млн. теңге алынды.

       Медициналық қызметтердің сапасын мониторингілеуді дамыту нені көздейді? Медициналық қызметтердің сапасын арттыру және оны пациенттердің бағалауы біз үшін маңызды. Екінші аспект. Өнім берушілер қызметінің нәтижелері бойынша олардың қызметтеріне ақы төлеу.

       Бұның бәріне мониторингілеу процесін автоматтандыру, Денсаулық сақтау министрлігінің барлық көмек түрлері бойынша ақпараттық жүйелеріндегі онлайн-бақылау арқылы, сондай-ақ Қор базасында 1406 call-орталығын іске қосу жолымен қол жеткізу болжануда.

       Медициналық көмекті сатып алатын ұйым ретінде медициналық сақтандыру қорына пациенттер мүддесінде азаматтардың өз құқықтарын біліп, егер олар бұзылған жағдайда бізге хабарлауы маңызды. Пациенттермен тығыз байланыс қана бізге медициналық қызметтердің сапасын арттыру процесін жеделдетуге көмектеседі.

       Сондай-ақ, Қорда сараптаманың үш деңгейлі моделі енгізіліп жатыр. Бірінші деңгей — тұрақты, басқа сөзбен айтқанда, олардың денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға және бекітілген хаттамаларға сәйкестігін автоматты түрде талдау. Екінші – медициналық қызметтердің сапасына сол жерде мониторинг жүргізу үшін облыстың медициналық ұйымдарына бару. Үшінші  - өліммен аяқталар болса не даулы мәселе туындаса тәуелсіз сарапшыларды тарта отырып, жан-жақты талдау жүргізу.

       Келісім шарттық міндеттемелерді мониторингілеудің барлық нәтижелерін қорытындылап, жұртшылықтың назарына жеткізуді, сондай-ақ олармен медициналық қызметтердің өнім берушілерінің рейтингтерін жасауды жоспарлап отырмыз, бұл азаматтардың қандай ұйымдар қандай қызметтерді көрсететінін және олар қаншалықты сапалы екенін көруі үшін жасалады.

       Нәтижесінде Қор пациенттердің құқықтарын қорғау жөніндегі омбудсмен болады.

2008-2018 © Баянауыл ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы