Қышыма - ауру күрделі және жұқпалы.

Ең танымал паразиттік аурулардың бірі - қышыма. Қышыманың профилактикасы инфекцияның таралуын болдырмаудың  ең тиімді жолы болып табылады. Паразиттерді  байланыс арқылы жұқтыруға болады, ал таралуы өте тез.Қышыма кедейлердің ауру деген көзқарас - бұл жай ғана миф.

Бұл қандай ауру?

Қышыма - ауру күрделі және жұқпалы. Инфекция микроскопиялық кене арқылы өтеді, ол халық арасында қотыр кенесі деп аталады.

Тері астына енгеннен кейін, жылдам көбейе бастайды, демек жылдам таралады.

Личинкалар мен ұрғашы кенелері адам ағзасына тез тамыр таратады.

Ағзаға ұрғашысы кірсе - қышыманың инкубациялық кезеңі болмады, өйткені теріге түсіп, ол бірден жұмыртқа шығара бастайды. Личинка ағзаға кірсе, аурудың дамуы шамамен 2 апта алады.

ТАРАЛУ ЖОЛДАРЫ

Аурудың ауру адамнан екіншісіне жұғу үшін тікелей байланыс қажет. Байланысудың екі түрі бар:

  • Тікелей:

           -oжыныстық;

           - отбасы (ойын, ұйықтау кезінде, қоғамдық орындарда);

  • Жанама:

            -  киім;

            - жеке пайдалануға арналған құралдар.

Ауру туындаған кезде терінің қышуы жергілікті жерде бұзылады, бірақ біртіндеп бүкіл денеге таралады.

Шынтақта, бөкседе, іште және жамбаста аурудың негізгі белгілерін көруге болады. Мойын, бет терісі, үстіңгі арқа, алақан мен табанға әсер етпейді.Бірақ бұл клиникалық көрініс ересектерге тән. Балаларда қышу дененің кез-келген жерінде болады, тіпті басында да. Барлық зақымдалған жерлердің беті тітіркендіреді және қышиды. Паразиттердің шығуына аллергиялық реакция сияқты қышу, аурудың көріністерімен бірге жүреді және түнде қарқынды дамиды.Теріде жүрген жолдан  басқа, қосымша белгілері көрінеді: везикулярлы бөртпелер мен қыртыстар. Жиі орнына басқа да  инфекциялар түседі және ауру іріңді сыздауықтармен, дерматит және экзема арқылы қиындатуы мүмкін. Егер қызғылт түйіншектер түрінде белгілер пайда болса, әрі қарай дамуын күтпей, дереу дәрігерге бару керек

Қышыманың алдын-алу және одан әрі емдеу

Қышымаға қарсы вакцина жоқ, сондықтан бір адам отбасында немесе топта ауырып қалса, науқаспен тығыз байланыста болған барлық адамдар емдеуден өтіп, әрі қарай емделу керек. Алдын алу шараларын қадағалай отырып, жақын туыстарының және достарының денсаулығын қорғауға және жаппай инфекцияның таралуын алдын алуға болады. Қышыманың алдын алу бойынша барлық шараларға үш негізгі элемент кіреді:

  • қоғамдық алдын-алу;
  • емдік алдын алу;
  • санитарлық-гигиеналық шаралар.

Қоғамдық алдын алу

Егер аурудың белгілері табылса, алдын алу шараларын сақтау қажет.

Мектеп, балабақшалар, спорттық клубтар мен отбасы инфекцияның көзіне айналуы мүмкін. Аурудың белгілері табылса, науқаспен тығыз байланыста болған және онымен тығыз қарым-қатынаста болған барлық адамдар зерттеледі. Тасымалдаушы толық қалпына келгенге дейін адамдармен байланысқа түсуін қадағалайды.

Паразиттердің таралуын болдырмау үшін қоғамдық алдын-алу:

  • тасушыларды уақтылы анықтау;
  • тасушыларды оқшаулау;
  • байланыста болған адамдары бақылау;
  • науқастың жеке заттарын дезинфекциялау.

Алдын ала  зерттеулер паразиттердің таралуын болдырмаудың негізгі әдісі болып табылады. Науқас анықталған кезде, дерматолог тексеріп, толық қалпына келтірілгенге дейін адамға қоғамдық орындарға баруға тыйым салынады. Ұжымға оралу, қалпына келуін растайтын медициналық құжат болған жағдайда болуы мүмкін. Науқаспен байланысқан адамдар 45 күн, бірінші рет 10 күн - күн сайын, содан кейін - 10 күнде 1 рет байқалады.

Балалардың алдын-алу ерекшеліктері

Балаларға қышымадан құтылу әлдеқайда қиын. Олар көбінесе зақымдану аймағын тарқатады, бұл асқынулардың дамуына қолайлы жағдайлар жасайды, және зақымдану аймағы бүкіл денеге таралуы мүмкін. Сондықтан науқаспен тығыз байланыста болған барлық балалар профилактикалық қышымаға қарсы емдеуден өтеді. Бөлмелерді дезинфекциялау өткізеді, суда (60 градус және одан жоғары) жуып, төсек орын мен киімді үтіктеу. Балалармен біреудің заттарын қолдануға тыйым

салу туралы сөйлесу маңызды: сүлгілерін, тарағын, қарындаштарын, киімдерін. Алдын алу шаралары жұқтыру қаупін азайтады, бірақ, өкінішке орай, паразиттерді ауру адамнан беру мүмкіндігін жоққа шығармайды.

Науқас жақын жерде болса, өзіңізді қалай қорғауға болады?

Алдын алу шаралары емдеуден бұрын және кейін қабылданады.

Егер сіздің ортаңызда қышыма паразиттері анықталған адам болса, ауырып қалмас үшін, қышыманың алдын алу үшін келесі шараларды қолдану керек:

  • арнайы препараттармен теріні бір реттік өңдеу;
  • жалпы мақсаттарда қолданылатын барлық заттар судың кем дегенде 60 градус температурасымен жуылады жəне екі жағынан да үтіктеледі;
  • егер заттар жоғары температурамен өңделе алмаса, «А-бу» арнайы құралын қолдану қажет;
  • өңделмейтін заттарды жеке қапшықтарға салу қажет (кенелер иесі болмаса, 3 күннен артық өмір сүрмейді);
  • сізде жеке сүлгі болуы және басқа біреудің киімін кимеу қажет;
  • Бөлме мұқият тазаланып, кілемшелер шаңсорғышпен тазаланады (шаң жинайтын қапшыққа лақтырылады).

Күресу шаралары: дезинфекция

Қышыма паразиттерін жою әдістері кешенді болуы керек және күресу шараларын қамтуы тиіс: алдын-алу, дезинфекциялау және емдеу. Дезинфекция – бұл кенені жеңудің тиімді әдісі. Адамның денесі болмаса, ол көп дегенде  14- күн бойы өмір сүре алады. Егер заттар 60 градустан жоғары температурамен өңдеуге жатса, паразиттер 60 минут ішінде өледі. Қайнау температурасы немесе  0 градуста бірден өледі, паразиттердің жұмыртқалары қоршаған ортаға тым төзімді.

Ағымдағы дезинфекция

Қышымада заттарды залалсыздандыру міндетті болып табылады.

Бөлменің және заттардың жақсы зарарсыздандыруы емдеудің  80% табыстылығы. Теріні тек дәрі-дәрмектермен өңдеу ғана емес, киімді, үй-жайларды, заттарды өңдеу маңызды. Өңдеу балалар мен жануарлар болмаған жағдайда жүргізіледі. Киімдер әдетте екі жағынан қайнатылып жуылады және үтіктеледі.

Соңғы дезинфекция

Бұл кезең адамдардағы қышыма кенелерімен күресу үшін маңызды. Қоғамдық орындарда (мектеп, балабақша, секцияларда) бұл жұмысты мамандандырылған қызметкер дезинфекциялық құралдармен жүзеге асырылады. Соңғы дезинфекция келесі әрекеттерді қамтиды:

  • үй-жайларды және көпшілікке қолжетімді орындарын ылғалды өңдеу;
  • дезинфекцияланатын заттармен емдеу;
  • санитарлық-техникалық бөлмелердегі жабдықтарды дезинфекциялау.

Қышымаға қарсы иммунитет қалыптаспайды , сондықтан қайта инфекцияның алдын алу үшін дезинфекция қажет!

Аурудың алдын алу бойынша ұсынымдар

Санитарлық нормалар мен ережелерге сәйкес балабақшаларда, мектептерде, санаторийлерде қышыма мен педикулезге қарсы алдын алу шаралары жүргізілуге тиіс:

  • балабақшада айына бір рет;
  • мектептерде және басқа да жалпы білім беру мекемелерінде жылына 4 рет;
  • балалар санаториясына, балалар лагеріне баратын балаларға арналған тексеру мен алдын алу шаралары;
  • балаларды санаториялар мен денсаулық сақтау мекемелерінде аптасына бір рет міндетті түрде бақылау.

Аурудың алдын алудағы негізгі рөл халықты оқытуға байланысты: қышыманың  қалай болатынын, өз денесін өзі тексеру (өзін-өзі диагностикалау), гигиеналық процедуралар мен дағдылар қажеттілігі туралы білу қажет.

Адамдағы қышыма ешқашан өздігімен жазылмайтынын білу маңызды, ал уақытты анықталмаса немесе дұрыс емдеу жүргізілмесе бірнеше жылдар бойы сақталуы мүмкін.

 

 

 

2008-2018 © Баянауыл ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы