Кәсіби және кәсіби себептерге байланысты аурулардың алдын алу

Жарияланған: 13.03.2018


Жұмыс істеу кезінде жұмыс істейтін адамға өндіріс факторы мен жұмыс үрдісі әсер етеді, олар денсаулыққа негативті зиян тигізуі мүмкін.

Өндірістен қолайсыз факторларды мүлдем алып тастау мүмкін емес. Бұл тіпті процестерде заманауи технологиялар енгізілген,  заманауи жабдықтары мен  керемет медициналық қызмет көрсетуге арналған өндірістерде де мүмкін емес.

 Және бұл экономикалық дағдарыс жағдайында отандық кәсіпорындарда, артта қалған технологиялар мен ескірген жабдықтармен қол жеткізу мүмкін емес. Осыған байланысты кәсіби аурулардың  алдын алу мәселесі өзекті болып тұр.

Кәсіби және кәсіби себептерге байланысты аурулардың алдын алу -  жұмыскерлердің денсаулығындағы бұзылулардың даму қаупін азайту, аурулардың алдын алу, жағымсыз әсерлерді төмендету мақсатында жұмыста жазатайым оқиғаларды болдырмауға бағытталған- медициналық (санитарлық-эпидемиологиялық, санитарлық-гигиеналық, емдеу- алдын алу және т.б.) және медициналық емес (мемлекеттік, қоғамдық, экономикалық, құқықтық, экологиялық және т.б.) шараларының жүйесі. Көптеген кәсіптік аурулардың дамуы және кәсіби тұрғыдан қалыптасқан аурулар зиянды факторлардың өзара әрекеттесуіне және жұмыс істеу сапасына байланысты. Барлық қызметкерлер гигиеналық білімдер мен дағдыларды игеруге, жұмыстың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін стандарттар мен талаптарға сәйкес болуы керек.

Кәсіптік аурулардың профилактикасы және кәсіби себептерге байланысты аурулардың алдын алу жүйесі.

Қоғамдық алдын алу – бұл жұмыс орнында салауатты және қауіпсіз жұмыс және тұрмыстық жағдай жасау.

Медициналық алдын алу- денсаулық сақтау жүйесі арқылы жүзеге асырылатын шаралар жиынтығы, соның шінде:

- еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеу және іске асыру;

- өндірістік процестердің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін гигиеналық нормалар мен ережелерге сәйкестігі;

- жалпы қарсы көрсетілімдерді, жеке сезімталдықты, ауруларды дамытудың болжамдық тәуекелдерін ескере отырып алдын-ала (жұмысқа қабылдау кезінде) және профилактикалық (мерзімді) медициналық тексерулер;

- санитарлық-гигиеналық және психофизиологиялық еңбек жағдайларын қалыпқа келтіру;

- ұжымдық қорғану құралдарын және жеке қорғану құралдарын ұтымды пайдалану;

- диспансерлік бақылауды және қалпына келтіруді жүргізу;

- уақытты қорғау принципін енгізу (келісім-шарт жүйесі);

- жұмыс барысында зардап шеккендерге медициналық-профилактикалық, сараптамалық және оңалту медициналық көмек көрсетуді жетілдіру;

- медицина білімі негіздеріндегі ұйымдардың (кәсіпорындардың) әкімшілігі мен қызметкерлерін, жұмыс орнында денсаулық сақтау тәсілдерін оқыту;

            Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) аурудың алдын алудың үш түрін анықтайды: бастауыш, орта және үшінші. «Алғашқы алдын-алу» термині салауатты тұрғындар арасында қауіпті факторлардың алдын алу, «қайталама профилактика» - қауіп факторлары болған кезде аурулардың дамуын болдырмау, «үшінші профилактика» - мүгедектікті болдырмау және мерзімінен бұрын қайтыс болмау үшін аурулардың алдын алу.

Алғашқы профилактика қауіпті факторлардың әсерін зерттеуге және азайтуға, аурулардың дамуының алдын алуға - жалпы халыққа, жекелеген кәсіпқойларға, стажерлар мен жас топтарына және жеке тұлғаларға.

Алдын алу шаралары:

- еңбек жағдайлары мен қызметкерлердің денсаулық жағдайын экологиялық және әлеуметтік-гигиеналық бақылау;

- жалпы және кәсіби зиян келтіретін факторлардың жұмысшы оғзасына әсерін азайту (атмосфералық ауаның сапасын жақсарту, ауыз су, тамақтану құрылымы мен сапасы, еңбек жағдайлары, тұрмыс және демалыс жағдайлары және т.б.);

 - салауатты өмір салтын қалыптастыру, оның ішінде: жұмысшылардың барлық санаттарының денсаулығына әсері туралы білімділік деңгейін көтеруге бағытталған тұрақты ақпараттық-насихаттау жүйесін құру және денсаулықты нығайтуға мүмкіндік беру (денсаулық сақтау мектептері мен білім берудің басқа да нысандарын дамыту);

- санитарлық-гигиеналық тәрбие;

- темекі өнімдері мен алкогольді тұтынуды төмендету, нашақорлықты болдырмау;

- қызметкерлерді дене шынықтыру, туризм және спортқа тарту, қалпына келтірудің бұл түрлерінің қолжетімділігін арттыру;

- соматикалық және психикалық аурулардың, жарақаттардың дамуын болдырмау;

- қауіпті факторлардың әсерін азайту, ерте анықтау және аурулардың дамуын болдырмау үшін медициналық тексерулер;

- қызметкерлердің әртүрлі топтарын иммундау;

 

Екінші қайталама профилактика асқынудың және созылмалы аурулардың, өмір сүру ұзақтығы және еңбекке жарамдығы, жалпы және кəсіби еңбекке қабілеттілігін төмендеуінің алдын-алуға бағытталған, бұл мүгедектікке және мезгілсіз өлімге әкелуі мүмкін

 

Алдын алу шаралары:

- санитарлық-гигиеналық білім беру, оның ішінде қызметкерлердің жеке және топтық кеңес беруі, пациенттер мен олардың отбасыларын нақты ауруға немесе аурулар тобына байланысты білім мен дағдыларды үйрету;

- денсаулық жағдайын бағалау, денсаулықты және медициналық қызметті айқындау мақсатында диспансерлік медициналық тексеруден өткізу;

- емдік тамақтануды, физиотерапияны, медициналық массажды, санаторлық-курорттық емдеуді қоса алғанда, профилактикалық емдеу және мақсатты сауықтыру курстары;
 - денсаулық жағдайындағы өзгеретін жағдайға медициналық және психологиялық бейімделу, ағзаның өзгерген мүмкіндіктері мен қажеттіліктерін дұрыс қабылдауды қалыптастыру;

- экологиялық және кәсіби тәуекел факторларының әсерін төмендету;

- жұмысқа қабілеттіліктің қалдық деңгейін сақтау және кәсіптік және әлеуметтік ортада бейімделу мүмкіндігі, жұмыс кезінде жазатайым оқиғалар мен аурудың құрбандары үшін өмірді оңтайлы қамтамасыз ету үшін жағдай жасау.

ДДҰ деректері бойынша, 100 мыңнан астам химиялық заттар мен 200 биологиялық факторлар, шамамен 50 физикалық және шамамен 20 эргономикалық жағдай, физикалық белсенділік түрлері, көптеген психологиялық және әлеуметтік мәселелер зиянды факторлар болуы мүмкін және жазатайым жағдайларды, аурулардың немесе стресстік реакциялардың қаупін арттыруы, жұмысқа қанағаттанбаушылық тудыруы мүмкін және әл-ауқатты бұзады, демек, денсаулыққа әсер етеді.

Денсаулығының нашарлауы және қызметкерлердің жұмыс қабілетін төмендету экономикалық шығындарды ЖІӨ-нің 10-20% -ына дейін әкелуі мүмкін.

Бұл мәселелердің көпшілігі жұмысшылардың денсаулығы мен игілігі мүддесінде де, экономика мен еңбек өнімділігі мүддесінде де шешілуі мүмкін.

           Баянауыл аудандық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы

2008-2018 © Баянауыл ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы