Кеуденің қатерлі ісігі

Сүт безінің обыры немесе сүт безінің қатерлі ісігі - бұл кеуде тіндерінде дамып келе жатқан қатерлі ісік. Ісік бұл түрі әдеттегі әйел ауруы болып саналады. Ісіктердің бұл түрі сүт безінің өзінде ғана емес, басқа ағзаларға да таралуы мүмкін.

Әйелдердің кеудесі – бұл сүт безі. Бұл дөңелек диск тәріздес, 15-20 конустық бөліктерден - бездерден тұратын.

Бөліктер, өз кезегінде, емшекке түтіктер арқылы қосылады.  

Олардың  жанында қорғаныш міндетін атқаратын, майлы және дәнекер тіндері орналасқан, сонымен қатар сүт бездерін қоректендіретін қан және лимфа тамырлары орналасқан.

Ісік қай жерде пайда болады?

Көбінесе, қатерлі ісік жасушалары сүт бездері жолдарының айналасында пайда болады. Ісіктердің қалыптасу процесі бөліктерде орналастыратын жасушаларда бастауы мүмкін. Кеуденің  басқа бөліктерінде ісік сирек  кездеседі.

Сүт безінің қатерлі ісіктері қай жерде метастазаланады?

Әйелдердің кеудесі лимфа тамырларымен  тұрады. Ісік клеткалары оларды  енеді  және кеуде қуысының «қосылысы» болған лимфа түйініне көшеді: қолтық асты, көкірек қуысы және бұғана аймағында.

Көбінесе, сүт безі қатерлі ісігінің метастазалары қолтық асты лимфа түйіндерінде пайда болады, бұл олардың көбеюіне әкеледі. Егер лимфа түйіндерінде ісіктер пайда болса, онда олардың метастазасы басқа ағзалар мен тіндерге қауіп төнуі айтарлықтай артады.

Кеуденің ісіктерінің барлығы қатерлі ісік пе?

Кеуде ісіктерінің көпшілігі қатерсіз ісік болып табылады –  дәнекер тінінде (фиброз) немесе сұйықтықпен (сарысулы ісік) толтырылған қуыстарда пайда болатын- бұл жай ғана тығызданушылық.

Ісіктің қандай түрі екенін анықтау үшін биопсияны жасау қажет - тексеру үшін ісіктің кішкене фрагменті алынады. Сүт безінің қатерсіз ісіктерінде метастаздар болмайды және өмірге қауіп төндірмейді. Алайда, олар қатерлі ісікті дамыту үшін қосымша қауіп факторы болып табылады және жағдайды үнемі бақылауда ұстауды талап етеді.

Сүт безінің қатерлі ісігі қаншалықты жиі кездеседі?

Бұл әйелдердің қатерлі ісігінің ең көп таралған түрі. Ол тоғыз әйелдің бірінде кездеседі. Алайда, жүзденбір жағдайда ерлерде сүт безі қатерлі ісігі байқалады.

Неге сүт безі қатерлі ісігі дамиды?

1. Жыныс. Әйелдерде ісік қалыптастыру тәуекелі жоғары, өйткені эстроген және прогестерон әйел жыныстық гормондары әрқашан сүт безі жасушаларына ынталандырады.

2. Жасы. Сүт безі қатерлі ісігі жас ұлғайған сайын жоғарлайды. Бұл ауру 45 жастан асқан әрбір сегізінші әйелде және 55 жастан асқан үш әйелдің екеуінде кездеседі.

3. Генетика. Сүт безі қатерлі ісігінің 5-тен 10 пайызға дейінгі жағдайлары ата-анасынан қалған генетикалық ақаулардың тікелей нәтижесі болып табылады.

4. Отбасында сүт безі қатерлі ісігінің жағдайлары. Сүт безі қатерлі ісігімен бір жақын туысқан адамның аурудың даму қаупі екі еселенеді. Сүт безінің жай-күйінің қатаң бақылауы ісіктің қалыптасуының басталуын байқап, оны алып тастауға мүмкіндік береді.

5. Сүт безінің қатерлі ісігінің жеке тарихы. Егер бір кеудеге ісік табылса, оның екіншісінде  пайда болу қаупі 3-4 есе артады.

6. Алкогольді ішу сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупін арттырады. Сонымен қатар, бұл тәуекел тұтынылатын алкоголь мөлшеріне байланысты артады. Күніне екіден бес рет алкагольді ішетін адамдар үшін, қатерлі ісік қатерін бір жарым есеге арттырады.

7.Артық салмақ. Әйелдер жыныстық гормоны экстрогенді аналық безі ғана шығармайды. Ол майлы тіндерге де шығады. Сондықтан эстрогеннің үлкен дозалары және оның  толық әйелдердің без тіндеріне ұзақ уақыт бойы әсер ету қатерлі ісік ауруы қаупін арттырады.  8.Аз қозғалысты өмір салты. Зерттеулер көрсеткендей, аптасына он сағаттық серуендеу сүт безі қатерлі ісігінің қатерін 20 пайызға азайтады.

9. Темекі шегу. Темекі тұтыну және пассивті темекі шегу сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупін арттырады.

10.  Кеуде тінінің тығыздығы.  Көп мөлшерде без тіндері бар және майлары аз әйелдерде, сүт безі қатерлі ісігінің қаупі жоғары.

11. Сүт безі қатерлі ісігінің кейбір түрлері сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупін арттырады. Осындай ісіктер табылған әйелдерді сүт безінің жағдайын мұқият бақылап, үнемі тексеріп отыру керек.

12. Менструация кезеңінің ерекшеліктері. Егер әйелде етеккір ерте басталса (12 жасқа дейін), менопауза өте кеш басталған болса (55 жастан кейін), сүт безінің қатерлі ісігінің даму қаупі артады. Бұл эстроген және прогестерон гормондарының сүт бездеріне ұзағырақ әсеріне байланысты.

13. Баласыздық немесе кеш туылған бала. Баласыз әйелдер мен 30 жастан кейін бала туған әйелдерде сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупі жоғары. Көп жүктілік пен  30 жасқа дейін жүктілік сүт безі қатерлі ісігінің қаупін төмендетеді.

14. Емізуден бас тарту. Емізу қатерлі ісігінің ықтималдығын азайтады. Құрама Штаттардағы Йель Медициналық Университетінің мәліметтері бойынша, 13 айдан астам уақыт бойы баланы емізген немесе үш баланы емізген әйелдерде сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупін екі есеге төмендетеді. Әйгілі аңыздарға қарамастан, антиперспиранттарды үнемі пайдалану, кеудеше кию және кеуде импланттары сүт безі қатерлі ісігінің даму қаупін арттырмайды.

Сүт безінің қатерлі ісігін уақытында қалай анықтауға болады?

Дәрігерге барудың себебі тығыздықтың пайда болуы және  сүт безіндегі, емшек және ареол аймағында басқа өзгерістер болуы.

40 жастан асқан әрбір әйел онколог дәрігердің жыл сайынғы тексерілуінен өтуі керек, оның ішінде рентгендік маммография және сүт безі ультрадыбысы.

Бұл тексеріс тегін, ауыртпайды және көп уақытты қажет етпейді. Тексерістің  жиілігінің мәселесі пациенттің шағымдарына, қатерлі емес  ісіктері мен басқа да факторларға байланысты жеке шешіледі.

Егер сүт безі қатерлі ісігі ерте кезеңдерде анықталса, 80 пайыздан астам жағдайларды толық емдеуге болады.

 Ең маңыздысы

Сүт безінің қатерлі ісіктері - әйелдер арасында ең көп кездесетін қатерлі ісік. Оның дамуына көптеген факторлар ықпал етеді, оның ішінде зиянды өмір салты.

Дәрігердің үнемі тексеруі ісікті анықтауға және оны толық емдеуге мүмкіндік береді.

 

Баянауыл аудандық ҚДСБ

 

2008-2018 © Баянауыл ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы