Акция «Сақ болыңыздар, нитраттар!»

Зиянды нитраттардың ағзаға қаншалықты зиян келтіретінін және олардың 

теріс әсерін қалай болдырмау керек екенін түсіну үшін, нитратының не екенін және олар қайда болатынын білу керек.

Нитраттар (азот қышқылының тұздары) барлық жаңа піскен көкөністерде, жемістерде және дәнді дақылдарда қалыпты жағдайда болады, сондықтан «нитратсыз» өнімдер - бұл миф. Бұл химиялық заттар топырақтан тамыр жүйе арқылы өсімдіктерге енеді және жоғары өнімділік пен уақтылы жетілуін қамтамасыз етеді.Топырақта нитраттардың концентрациясы нормада болса - олардың ауыл шаруашылық дақылдарда болуырұқсат етілген шоғырланудан (РЕШ) аспайды.Азық-түлік өнімдерінде осындай жемістерді немесе жидектерді пайдаланған кезде азот қышқылының тұздары асқорыту трактінің ферментативті жүйелері арқылы оңай бөлінеді, яғни олар адамдар үшін мүлдем қауіпсіз.

Белгілі бір өнімдердегі нитраттардың концентрациясы адам денсаулығы үшін ауыр екенін білесіз бе?

         Баянауыл аудандық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы РММ ШЖҚ «Қазақстан Республикасыны Денсаулық сақтау министрлігінің Павлодар облыстық Қоғамдық денсаулық сақтау комитетінің ұлттық сараптама  орталығы»филиалының мамандарымен қоса «Сақ болыңыздар, нитраттар!»атты акция өткізді.

         2018 жылдың 4 шілдесінде «Нұбол», «Алана», «Абай» дүкендерінде акция өткізілді.

         Акция «Нитротестер»  құрылғысымен жемістер мен көкөністерді зерттеу әдісімен жүргізілді - жедел әдіс.

Сатып алынған көкөністер мен жемістерде нитраттарды анықтау бойынша акцияға 6 сатып алушы қатысты.

         Барлығы 12 жеміс-көкөніс үлгілері зерттелді, 2 үлгіде қарбыз нитраты қалдық құрамының артуы анықталды- 372, мөлшер бойынша 60 мг/кг, пияз нитраты қалдық құрамының артуы 112, мөлшер бойынша 80 мг/кг.

Тұтынушылармен акция барысында санитарлық-ағарту жұмыстары жүргізілді, онда мамандар тұтынушыларға өнімді таңдаған кезде сыртқы түріне,  сақтау жағдайларына аса мән беруді ұсынды.

Сондай-ақ, көкөністер мен жемістерден нитраттарды дұрыс жою маңызды:

- Пайдалану кезінде  мұқият жуыңыз, нитраттар жиналатын бөліктерін кесіп алыңыз. Картоп пен сәбіздің көгерген бөліктерін кесіп тастаңыз - олар құрамында улы зат - селанин бар.

- Нитраттардың едәуір бөлігінен құтылу үшін көкөністерді суық суға 15-20 минуттай салып қоюға болады. Бұл әдіс жапырақты жасылға әсіресе тиімді. Тамырлы жемістер мен қырыққабатты суға салар алдында ұсақтап тураған дұрыс.

- Ерте пісетін жемістердің қабығын тазалау керек, өйткені ол жерлерде пестицидтер жинақталады. Жас картоптың нитраттарынан аршығаннан кейін суық суға малып қою арқылы құтылуға болады.

Нитраттарды бейтараптандырудың ең тиімді жолы - бұл пісіру. Сондықтан олардың деңгейі 50-80% -ға дейін төмендейді.Қайнатқан суын дайындаудан кейін дереу төгіңіз, содан кейін тағамды тұздаңыз.Буға пісіру, қуыру және пісіру көкөністердегі зиянды қосындыларының құрамын азайтады.Қуырғанда уытты заттардың деңгейі 10% ғана төмендейді.

Сонымен қатар, химиялық заттарды бейтараптандырудың тағы бір тәсілі: нитраттар болуы мүмкін көкөністер мен жемістерді пайдаланбас бұрын, аскорбин қышқылын қабылдаңыз - С дәрумені ағзасындағы нитрозаминдердің пайда болуын тежейді.

Акция барысында 128 ақпараттық материал таратылды, оның ішінде: 75- жадынамалар; парақшалар - 53 данасы, «Ұнтақталған ұн» тақырыбында  -30, «Сібір жарасы. Алдын алу шаралары»- 40, «Энтеровирустардың алдын алу»-28,    «Ботулизм. Алдын алу шаралары «-30.

Баянауыл аудандық

қоғамдық денсаулық сақтау

басқармасының басшысы:                                        Карыбжанов А. Е.

 

2008-2018 © Баянауыл ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы